Planet of the Apes (1968) พิภพวานร
หนังประเทศ: สหรัฐอเมริกา
ข้อมูลภาพยนตร์
- ชื่ออังกฤษ: Planet of the Apes
- ชื่อไทย: พิภพวานร
- ปีที่ฉาย: 1968
- แนว: ไซไฟ / ผจญภัย / ดราม่า / ระทึกขวัญ
- ผู้กำกับ: Franklin J. Schaffner
- เขียนบท: Michael Wilson, Rod Serling
- ดัดแปลงจาก: นิยาย La Planète des singes ของ Pierre Boulle
- นักแสดงนำ: Charlton Heston, Roddy McDowall, Kim Hunter, Maurice Evans
- ความยาว: 112 นาที
- เรตติ้ง: G
- จุดเด่น: หนังไซไฟคลาสสิกที่ผสมการผจญภัยกับการเสียดสีสังคม การเมือง และธรรมชาติของมนุษย์ได้อย่างเฉียบคม พร้อมตอนจบระดับตำนาน
ข้อมูลเบื้องต้น
Planet of the Apes คือหนึ่งในหนังไซไฟที่ทรงอิทธิพลที่สุดตลอดกาล หนังดัดแปลงจากนิยายของ Pierre Boulle และกลายเป็นผลงานระดับคลาสสิกที่เปลี่ยนภาพยนตร์ไซไฟฮอลลีวูดไปอย่างมาก
หนังเล่าเรื่องของนักบินอวกาศที่เดินทางไปยังดาวเคราะห์ลึกลับ ซึ่งลิงมีวิวัฒนาการกลายเป็นสิ่งมีชีวิตทรงปัญญาและปกครองโลก ขณะที่มนุษย์กลับกลายเป็นสัตว์ไร้เสียงและถูกล่า
แม้จะเป็นหนังไซไฟผจญภัย แต่แก่นแท้ของ Planet of the Apes คือการตั้งคำถามเกี่ยวกับมนุษยชาติ อำนาจ ศาสนา สงคราม และความเย่อหยิ่งของอารยธรรมมนุษย์
หนังยังมีตอนจบที่โด่งดังที่สุดฉากหนึ่งในประวัติศาสตร์ภาพยนตร์ ซึ่งกลายเป็นภาพจำของวัฒนธรรมป๊อปมาจนถึงปัจจุบัน
เรื่องย่อ
George Taylor นักบินอวกาศผู้มองโลกในแง่ร้าย พร้อมลูกเรืออีกสามคน เดินทางข้ามอวกาศด้วยภารกิจระยะยาว
หลังยานตกบนดาวเคราะห์ปริศนา Taylor พบว่าที่นี่มีอารยธรรมของลิงที่พูดได้และมีระบบสังคมเหมือนมนุษย์ ลิงแบ่งชนชั้นชัดเจน ทั้งนักรบ นักวิทยาศาสตร์ และนักบวช
ในขณะเดียวกัน มนุษย์บนดาวดวงนี้กลับกลายเป็นสัตว์ป่าไร้ภาษา ถูกจับขังและใช้ในการทดลอง
Taylor ถูกจับโดยเหล่าลิง แต่เมื่อเขาแสดงให้เห็นว่าสามารถพูดและมีสติปัญญาได้ เขาก็เริ่มกลายเป็นภัยคุกคามต่อความเชื่อของสังคมลิง
ระหว่างพยายามหลบหนีและค้นหาความจริง Taylor ค่อย ๆ พบเบาะแสบางอย่างเกี่ยวกับต้นกำเนิดของดาวเคราะห์แห่งนี้
บทความรีวิว
Planet of the Apes เป็นหนังที่ล้ำหน้ามากสำหรับยุคของมัน แม้เวลาจะผ่านมาหลายสิบปี แต่ประเด็นทางสังคมและการเมืองในหนังยังคงร่วมสมัยอย่างน่าทึ่ง
Charlton Heston ถ่ายทอดบท Taylor ได้อย่างยอดเยี่ยม เขาเริ่มต้นในฐานะชายที่ดูเย่อหยิ่งและหมดศรัทธาในมนุษย์ แต่เมื่อถูกปฏิบัติราวกับสัตว์ เขาจึงเริ่มเข้าใจความโหดร้ายของอารยธรรม
หนังสร้างโลกของลิงได้อย่างน่าเชื่อถือ ทั้งวัฒนธรรม ศาสนา กฎหมาย และระบบชนชั้น ทุกอย่างถูกใช้เพื่อสะท้อนสังคมมนุษย์อย่างชัดเจน
จุดแข็งสำคัญอีกอย่างคือการเสียดสี หนังตั้งคำถามเกี่ยวกับศาสนาที่ต่อต้านวิทยาศาสตร์ การใช้อำนาจกดขี่ และความเชื่อว่าตัวเองเหนือกว่าสิ่งมีชีวิตอื่น
แม้เทคนิคพิเศษบางส่วนจะดูเก่าตามยุคสมัย แต่การแต่งหน้าลิงและงานออกแบบยังถือว่าน่าประทับใจมากสำหรับปี 1968
ตัวละครสำคัญ
George Taylor เป็นนักบินอวกาศผู้ประชดประชันและหมดศรัทธาในมนุษยชาติ Dr. Zira เป็นลิงนักวิทยาศาสตร์ผู้มีจิตใจเปิดกว้าง Cornelius เป็นนักโบราณคดีที่ตั้งคำถามต่อประวัติศาสตร์ของสังคมลิง Dr. Zaius เป็นผู้นำทางศาสนาและวิทยาศาสตร์ที่พยายามปกปิดความจริง Nova เป็นหญิงมนุษย์ผู้ติดตาม Taylor ระหว่างการหลบหนี
สปอยล์เนื้อเรื่องสำคัญ
Taylor ถูกจับโดยลิงและเกือบถูกผ่าตัดสมองเหมือนมนุษย์คนอื่น แต่เขาทำให้ทุกคนตกตะลึงเมื่อพูดได้
Dr. Zira และ Cornelius เชื่อว่า Taylor อาจเป็นหลักฐานที่พิสูจน์ว่ามนุษย์เคยมีอารยธรรมมาก่อน ขณะที่ Dr. Zaius พยายามปิดบังความจริงเพื่อปกป้องสังคมลิง
Taylor หนีออกไปพร้อม Nova และค้นพบซากโบราณของอารยธรรมมนุษย์
ในฉากจบระดับตำนาน Taylor ขี่ม้าไปตามชายหาด ก่อนพบ “เทพีเสรีภาพ” ที่พังทลายอยู่กลางทะเลทราย
เขาจึงตระหนักว่าดาวเคราะห์ที่เขาอยู่ไม่ใช่ดาวต่างดาว แต่คือโลกในอนาคตหลังอารยธรรมมนุษย์ล่มสลายจากสงครามนิวเคลียร์
Taylor ทรุดลงด้วยความสิ้นหวัง พร้อมตระหนักว่ามนุษย์เป็นผู้ทำลายโลกของตัวเอง
ธีมและประเด็นของภาพยนตร์
หนังพูดถึงความเย่อหยิ่งของมนุษย์ มนุษย์เชื่อว่าตัวเองเหนือกว่าสิ่งมีชีวิตอื่น แต่สุดท้ายกลับเป็นฝ่ายทำลายโลกจนสูญเสียทุกอย่าง
อีกประเด็นสำคัญคือการใช้อำนาจและการควบคุมความจริง สังคมลิงใช้ศาสนาและกฎหมายกดทับวิทยาศาสตร์เพื่อรักษาระบบเดิม
หนังยังพูดถึงสงครามนิวเคลียร์และความกลัวในยุคสงครามเย็น ซึ่งเป็นประเด็นสำคัญของโลกช่วงทศวรรษ 60
นอกจากนี้ยังสะท้อนเรื่องการเหยียดเชื้อชาติและการปฏิบัติต่อผู้ที่แตกต่าง ผ่านการที่มนุษย์ถูกมองเป็นสิ่งมีชีวิตชั้นต่ำ
การวิเคราะห์เชิงลึก
Planet of the Apes ใช้โลกที่ลิงปกครองเป็นกระจกสะท้อนมนุษย์ หนังไม่ได้ตั้งคำถามว่า “ลิงจะปกครองโลกได้อย่างไร” แต่ถามว่า “มนุษย์ต่างหากที่สมควรปกครองโลกหรือไม่”
Taylor เริ่มต้นเรื่องด้วยการดูถูกมนุษยชาติ แต่ลึก ๆ เขายังเชื่อว่ามนุษย์เหนือกว่าสัตว์อื่น จนกระทั่งเขาเองกลายเป็นผู้ถูกล่าและถูกกดขี่
Dr. Zaius เป็นตัวแทนของอำนาจที่กลัวความจริง เขารู้ว่ามนุษย์เคยปกครองโลกและทำลายตัวเอง แต่เลือกปิดบังข้อมูลเพื่อไม่ให้สังคมลิงแตกสลาย
ตอนจบของหนังจึงทรงพลังมาก เพราะมันไม่ใช่แค่ plot twist แต่เป็นการตอกย้ำว่าศัตรูที่แท้จริงของมนุษย์คือมนุษย์เอง
องค์ประกอบภาพและงานสร้าง
การแต่งหน้าลิงของหนังถือเป็นความก้าวหน้าครั้งสำคัญของวงการภาพยนตร์ และได้รับรางวัลพิเศษจาก Academy Awards
งานออกแบบฉากและเครื่องแต่งกายช่วยสร้างอารยธรรมลิงให้ดูสมจริงและมีเอกลักษณ์
ดนตรีประกอบของ Jerry Goldsmith ใช้เสียงแปลกประหลาดและจังหวะไม่สบายใจ เพื่อสร้างบรรยากาศโลกที่ผิดธรรมชาติ
ฉากทะเลทรายและภูมิประเทศแห้งแล้งช่วยสร้างความรู้สึกโดดเดี่ยวและโลกหลังหายนะได้อย่างยอดเยี่ยม
เบื้องหลังการสร้าง
บทหนังบางส่วนได้รับการพัฒนาโดย Rod Serling ผู้สร้างซีรีส์ The Twilight Zone ซึ่งส่งอิทธิพลต่อโทนเสียดสีและตอนจบหักมุมของเรื่อง
Charlton Heston กลายเป็นภาพจำสำคัญของหนังจากบท Taylor และฉากจบอันโด่งดัง
ความสำเร็จของหนังนำไปสู่แฟรนไชส์ขนาดใหญ่ ทั้งภาคต่อ ซีรีส์ และฉบับรีเมกหลายเวอร์ชัน
ความสำเร็จของภาพยนตร์
Planet of the Apes ประสบความสำเร็จทั้งรายได้และคำวิจารณ์ กลายเป็นหนึ่งในหนังไซไฟที่สำคัญที่สุดในประวัติศาสตร์
หนังได้รับการยกย่องด้านบท การเสียดสีสังคม และตอนจบระดับตำนาน
ปัจจุบัน Planet of the Apes ยังคงถูกมองว่าเป็นหนึ่งในหนังไซไฟคลาสสิกที่ทรงอิทธิพลและดีที่สุดตลอดกาล
